Top 20 # Việc Dạy Và Học Tiếng Anh Ở Việt Nam / 2023 Xem Nhiều Nhất, Mới Nhất 11/2022 # Top Trend | Lienminhchienthan.com

Nghịch Lý Trong Việc Dạy Và Học Tiếng Anh Ở Việt Nam / 2023

(4450 chữ, 16 phút đọc)

1. Nghịch lý trong việc dạy và học tiếng Anh

Trước tiên phải nói đến cách dạy sai. Tiếng Anh là một ngôn ngữ tương đối dễ học so với những ngôn ngữ châu Âu khác vì tính logic của nó rất cao. Tuy nhiên, tính logic này không có nghĩa là chúng ta có thể công thức hóa được ngôn ngữ như đối với toán lý hóa. Việc công thức hóa tiếng Anh và học thuộc lòng thay vì dạy cho học sinh kỹ năng suy luận logic đã khiến cho biết bao nhiêu thế hệ học thuộc lòng và nhai lại như những con vẹt nhưng đến khi cần động não tư duy kết nối những kiến thức đã học thì không ai làm được. Chỉ cần hỏi một câu hỏi lệch ra bên ngoài một chút là coi như thua. Ngay cả các giáo viên dạy tiếng Anh cũng vậy, họ đơn giản là một cái máy học thuộc bài rồi phát lại trên lớp bắt học trò học thuộc theo và lặp lại.

Thứ hai, việc đặt mục tiêu học CẤP TỐC một ngoại ngữ là sai lầm nghiêm trọng. Trên đời này không có chuyện gì có thể học cấp tốc mà có thể sử dụng thành thạo. Tiếng Anh cũng vậy, đây là một ngôn ngữ có chiều sâu và tính khoa học cao. Những trung tâm hay trường học trong suốt bao nhiêu năm nay đánh vào tâm lý lười động não và muốn đạt được kết quả nhanh nhất của người học mà đưa ra chiêu bài học cấp tốc giao tiếp, cấp tốc để lấy bằng hoặc một phương pháp tốn công sức nhất. Tất cả đều là mánh khóe chiêu trò lừa gạt vì người nào học hành nghiêm túc đều hiểu rằng không có cách nào cấp tốc hoặc những mẹo vặt để thành công mà chỉ có KIÊN NHẪN và KHỔ LUYỆN. Hãy nghĩ tới lúc bé các bạn tập nói tiếng mẹ đẻ như thế nào. Phải mất vài năm nói đớt nói ngọng mới có thể phát âm đúng và 12 năm phổ thông vẫn có người viết một câu tiếng Việt cho ra hồn cũng không xong thì lấy đâu ra chuyện học CẤP TỐC mà THÔNG THẠO một ngôn ngữ mới. Nếu không nằm mơ thì cũng là hoang tưởng.

Thứ ba là tâm lý người học ngại khổ ngại cực, ỷ lại dựa dẫm vào giáo viên và sách giáo khoa, thích được học mẹo nhưng không thích động não suy nghĩ. Thích có bằng cấp nhưng không thích học thực lực để có thể sử dụng được và không có động lực tự học. Chính vì vậy học đâu lại quên đấy, tốn bao nhiêu tiền nhưng bản thân không tự nỗ lực thì cũng bằng thừa.

Những bạn nào không chịu học tiếng Anh cho đàng hoàng thì sau này đừng hối hận khi bị cưỡng bức học tiếng Trung Quốc như quốc ngữ!

2. Những sai lầm và ngụy biện thường gặp đối với những người thất bại trong việc học tiếng Anh

Những người thất bại trong việc học tiếng Anh sẽ mắc phải những sai lầm và ngụy biện đặc trưng khiến cho việc học của mình không có hiệu quả. Sở dĩ tôi gọi là sai lầm và ngụy biện vì nhiều người không biết cách học nên đổ nhiều công sức vẫn không có kết quả, còn ngụy biện là nhiều người biết cách học đó là sai nhưng vẫn dùng nó để chống chế cho việc thất bại của mình rằng tôi cũng học hành đàng hoàng lắm chứ, đừng trách tôi. Cho dù là ngụy biện hay là sai lầm thì kết quả cũng đều như nhau là thất bại. Chỉ có việc nhìn thẳng vào sự thật và thay đổi thì mới có sự tiến bộ và thành công.

1. Thời gian là quan trọng nhưng không phải là tất cả

Thứ nhất, học qua loa thì tất nhiên không có kết quả nhưng liệu việc bỏ quá nhiều thời gian để học thì sẽ thành công. Điều này không đúng vì còn tùy thuộc bạn học như thế nào. Nếu ngay từ đầu bạn đã sai nhưng mà bạn cứ nghĩ đó là đúng thì bạn càng tập nhiều bạn càng quen với lỗi sai đó tới khi nó nhập vào tâm thì bạn sẽ rất khó sửa lại.

Thứ hai, nếu bạn chỉ học thụ động là làm những bài tập trắc nghiệm thì có làm hết mấy chục cuốn trắc nghiệm trình độ tiếng Anh của bạn cũng chỉ dừng lại ở chỗ là làm đúng câu hỏi trắc nghiệm chứ không viết hay nói được.

Thứ ba, ai là người sẽ thẩm định sự tiến bộ của bạn, bằng cách nào và sẽ hướng dẫn bạn nâng cao trình độ như thế nào? Ai sẽ cho bạn biết là cách bạn đang học là đúng hay sai, và liệu người đó có sửa đúng cho bạn hay lại chỉ cho bạn một cách sai khác? Nếu không có người hướng dẫn và phương pháp hướng dẫn tốt thì bạn sẽ vẫn dậm chân tại chỗ.

Thứ tư, bạn phân bổ thời gian thế nào? Nếu bạn dồn 4 tiếng một ngày thì chắc chắn hiệu quả không có vì đầu óc chúng ta bị làm việc quá tải khả năng tiếp thu sẽ kém đi. Một tiếng đồng hồ nếu được sử dụng đúng cách sẽ mang lại hiệu quả cao hơn là 4 tiếng dùng sai.

2. Tự học tiếng Anh như thế nào cho tốt?

Những người hỏi tôi câu này đều có chung một đặc điểm, ngại đến trường, thiếu kiên nhẫn và không thích học bài bản. “Tự học” là một từ dùng sai về nghĩa vì bản thân bạn học bất cứ một điều gì, có thầy dạy hay không bạn vẫn là “tự học” vì không ai có thể học giùm bạn. Trong tiếng Anh, người ta không dùng cụm từ “tự học” mà gọi là “tự dạy cho mình”. Ví dụ: tiếng Việt chúng ta nói “tôi tự học tiếng Anh” hay “tự học đàn” thì tiếng Anh sẽ nói là “I taught myself English” và “I taught myself to play guitar”. Nếu bạn hiểu đúng nghĩa thì vấn đề sáng tỏ hơn rất nhiều. Khi bạn nói bạn tự học, bạn chỉ thấy rằng mình đổ rất nhiều công sức học nhưng không thấy kết quả chính vì thế bạn đâm nản. Khi bạn nói bạn tự dạy cho mình, bạn phải nhận định lại trình độ của mình như thế nào. Nếu trình độ bạn quá thấp và phương pháp sư phạm thích hợp không có thì bạn không thể tự dạy mình được. Đó là lý do tại sao bạn mua sách vở về đọc rồi mày mò nhưng không có kết quả.

3. Học bao lâu thì giỏi?

Nhiều bạn đến học hỏi với tôi với câu hỏi thường trực, học mấy tháng thì có thể nói được, viết được, nghe được hay thi lấy bằng nọ bằng kia được. Tôi thực sự rất dị ứng với những câu hỏi kiểu đó vì nó chứng tỏ tư duy của người học vô cùng ăn xổi ở thì, chỉ muốn chụp giật cho nhanh, bình thường khi có thời gian thì không chịu học hành cho đàng hoàng, đến khi cần thì cuống lên tìm một chỗ nào đó muốn học với thời gian ngắn nhất để đạt kết quả cao nhất. Đó là hoang tưởng.

Tôi học tiếng Anh từ 4 tuổi, từng làm phó chủ nhiệm câu lạc bộ Anh văn NVHTN từ năm lớp 12, sang Mỹ học 6 năm chuyên ngành sư phạm Anh, dạy tiếng Anh ở Mỹ. Tôi sử dụng tiếng Anh để nói và viết với thời lượng tương đương với tiếng Việt nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ rằng thế nào gọi là giỏi vì càng học càng thấy mình còn quá nhiều cái chưa biết. Nếu bạn chỉ dựa vào thời gian 1 tiếng rưỡi một ngày trên lớp và học trong vòng vài tháng mà giỏi thì cũng giống như bạn cầm số tiền mua xe đạp đòi mua xe Mercedes vậy.

4. Học thuộc lòng công thức và rất chuộng mẹo vặt

Trên đời tôi rất ghét những cách học mẹo nhất là những cách học mẹo của người Việt Nam đối với một ngoại ngữ. Vì sao ư? Vì người Việt mình có tính khôn lỏi nhưng rất hời hợt chỉ nhìn bề mặt vấn đề một cách qua loa rồi chế ra những mẹo vặt linh tinh không có tính khoa học nhưng lại cho đó là quy tắc học bắt học sinh học thuộc lòng. Nên nhớ một quy luật chỉ được công nhận khi nó đúng với 100% các ví dụ cụ thể, chỉ cần 1 ví dụ sai thì quy luật đó cũng không được công nhận. Các mẹo vặt về bản chất là không dựa trên phương pháp suy luận khoa học mà chỉ là sự lắp ghép tùy tiện mà bỏ qua rất nhiều yếu tố quan trọng như sự khác biệt ngôn ngữ. Nhưng người học Việt Nam lại cực kì chuộng dạy và học những mánh khỏe kiểu này vì hai lý do: 1. Nó dễ nhớ chỉ cần thuộc lòng không cần động não. 2. Người học không có thói quen phản biện và suy luận logic và luôn nghe lời thầy cô một cách mù quáng nên những gì giáo viên nói mặc nhiên là đúng. Tôi đã từng vạch ra rất nhiều lỗi sai trong các mẹo học tiếng Anh khiến nhiều giáo viên lâu năm té ngửa vì trước giờ mình đã quá khinh suất trong vấn đề giảng dạy.

6. Lười áp dụng thực tế

Có một nghịch lý rất buồn cười là những bạn học giao tiếp đến khi có cơ hội giao tiếp thì lại kiếm hết cớ này cớ khác để thoái thác. Và khi buộc phải nói thì không hề áp dụng một tí gì những quy tắc phát âm ngữ điệu đã được học mà cứ đọc theo kiểu cũ trước khi đi học. Những bạn học viết thì khi giao cho bài viết về nhà làm thường xuất hiện với nụ cười cầu tài mà tôi thường nói thẳng là “nụ cười vô duyên nhất thế giới” bảo rằng em quên viết, em bận hoặc viết một bài hết sức cẩu thả sai những lỗi chính tả và ngữ pháp cơ bản nhất. Tôi hay nói với học trò rằng: “Các bạn có một tài năng mà tôi rất khâm phục là sai đi sai lại những điểm trọng tâm mà tôi đã dạy rất kỹ và nhấn mạnh hàng trăm lần là không được sai nữa.” Tủ sách tiếng Anh tôi chọn lọc với hàng trăm đầu sách đủ thể loại và đủ trình độ rất ít người quan tâm đụng vào nhưng miệng vẫn cứ xin thầy cho thêm bài tập về nhà làm. Tôi nói luôn là đừng mong tôi cho thêm bài tập về nhà làm vì tôi không muốn tạo cho các bạn tính ỷ lại vào giáo viên. Nếu giáo viên cho bài tập thì làm còn không thì tự mình không tìm được trong khi bây giờ các phương tiện học tiếng Anh phải nói là thừa mứa. Chỉ một kênh youtube thôi các bạn học cả đời còn không hết thì tại sao phải chờ tôi cho thêm bài tập về nhà. Tôi chỉ có thể hướng dẫn gợi ý những nguồn cần thiết còn bạn làm gì với nó là chuyện của các bạn.

Hi vọng các bạn học viên của tôi đọc kĩ bài này và suy nghĩ những gì tôi vẫn thường nói với các bạn trên lớp để học tốt hơn vì tương lai của bản thân mình. Mục đích dạy tiếng Anh lớn nhất của tôi là hướng dẫn cho các bạn cách học đúng để các bạn sau khi học tôi có thể tự học một mình chứ không quay lại học hoặc tốn tiền đi tìm một nơi khác học lại những kiến thức đã cũ lặp đi lặp lại một cái vòng lẩn quẩn không lối thoát.

3. Cách dạy tiếng Anh, sai ngay từ đầu!

Năm ngoái có ai đó gửi cho tôi một video clip các giáo viên tiếng Anh ở một trường trung học miền bắc đã dạy các học sinh phát âm tiếng Anh bằng cách kết hợp những tiếng Anh với quan họ Bắc Ninh, tôi thực sự quá sợ với sáng kiến đó.

Tôi có một người dì ruột trong suốt thập niên 80 dạy tiếng Nga ở trường cấp 2. Đùng một phát vào thập niên 90 tiếng Nga bị loại khỏi chương trình học chính quy do sự sụp đổ của Liên Xô cũ và tiếng Anh được đón chào trở lại sau mười mấy năm bị hắt hủi. Dì tôi được chỉ định đào tạo tiếng Anh cấp tốc để chuyển sang dạy tiếng Anh trong vòng sáu tháng. Không phải chỉ một mình dì tôi mà hầu hết các giáo viên tiếng Nga và tiếng Pháp khác cũng phải được đào tạo cấp tốc chuyển qua tiếng Anh nếu không muốn bị mất việc làm. Không cần phải giải thích nhiều các bạn cũng có thể hình dung ra rằng với sự đào tạo mì ăn liền như thế thì chất lượng đàng hoàng làm sao có được. Dì tôi lúc nhỏ học tiếng Pháp sau khi đi làm thì học tiếng Nga nên có thể nói là có năng khiếu về ngôn ngữ và cũng siêng năng nên việc học tiếng Anh cấp tốc để đi dạy cũng có thể gọi là ổn. Nhưng những vấn đề như phát âm thì không thể nào khắc phục được với nhiều lỗi sai trầm trọng. Ở Sài Gòn còn như vậy, thử hỏi các giáo viên ở tỉnh hoặc vùng sâu vùng xa thì trình độ còn như thế nào nữa. Và tất nhiên hậu quả thì học sinh lãnh đủ.

Không phải chỉ có những giáo viên thế hệ trước không được đào tạo bài bản. Thế hệ sinh viên sư phạm và chuyên ngành Anh ngữ sau này cũng hề khá hơn. Tôi đã từng dạy rất nhiều bạn sinh viên khoa sư phạm Anh nhưng tiếng Anh rất tệ và rất lười, những lỗi phát âm hoặc lỗi ngữ pháp cơ bản nhất cũng không buồn sửa mặc dù được nhắc rất nhiều lần. Các bạn không hề hứng thú với tiếng Anh và cũng không thích nghề đi dạy, chẳng qua điểm đủ xét tuyển vào ngành nào thì học ngành đó thôi. Có một bạn sinh viên năm 3 trường đại học khoa học xã hội và nhân văn chuyên khoa Anh khi tôi bảo giới thiệu về bản thân thì đọc như trả bài thuộc lòng và đến khi nói đến tên trường thì không biết nói như thế nào bằng tiếng Anh mặc dù suốt 3 năm trời ngày nào bạn ấy cũng dắt xe đi ra đi vào cái cổng trường to tổ bố có tên trường bằng hai thứ tiếng Anh-Việt. Và bạn ấy đổ lỗi là do cô chưa dạy nên không biết. Nghĩ đến những sinh viên không trình độ, không kiến thức, cả đam mê hay ý thức tự học cũng không chuẩn bị ra trường làm thầy làm cô, tôi không khỏi rùng mình sợ hãi vì đối với tôi làm thầy mà dạy sai dạy tồi là một tội ác khó có thể tha thứ. Bác sĩ tay nghề kém chỉ vài bệnh nhân chết nhưng giáo viên không có kiến thức thì hết thế hệ học sinh này đến thế hệ học sinh sẽ bị dạy sai. Và trong số những học sinh đó rồi sẽ có người sau này ra làm giáo viên tiếp tục gieo rắc cái sai đó cho những thế hệ tiếp theo. Đó không phải tội ác là gì?

Chất lượng kém trong việc giảng dạy tiếng Anh trong trường phổ thông cộng với đòi hỏi không tương xứng với chất lượng giảng dạy của chương trình học khiến cha mẹ tìm đủ mọi cách cho con học tăng cường tiếng Anh nếu có điều kiện. Nếu không tin tưởng vào năng lực của các thầy cô trong trường thì họ sẽ mang con đến các trung tâm Anh ngữ. Sinh viên sau một thời gian bỏ rơi tiếng Anh giật mình khi yêu cầu ra trường đòi hỏi bằng TOEIC hoặc IELTS cũng tìm đến cách trung tâm ngoại ngữ để học cấp tốc với hi vọng lấy được cái bằng nộp cho đủ thủ tục. Và những gia đình khá giả có con muốn cho đi du học cũng chọn một trung tâm ngoại ngữ nào đấy để gửi con vào học để thi lấy bằng làm hồ sơ. Nói chung là cấp tốc được thì càng tốt. Các trung tâm ngoại ngữ thường hút học viên bằng hai chiêu trò luôn hiệu quả là có giáo viên nước ngoài và các khóa học cấp tốc. Giáo viên nước ngoài cũng năm bảy loại nhưng bảo đảm những giáo viên bản ngữ Anh, Mỹ, Úc có trình độ sư phạm ở Việt Nam chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Có một thời gian các trung tâm ngoại ngữ không danh không tiếng thuê dân Nga, Pháp thậm chí Nam Tư ba lô sang dạy tiếng Anh bất chấp trình độ miễn sao mắt xanh tóc vàng được. Tôi đã làm việc với rất nhiều giáo viên nước ngoài vừa không có trình độ vừa rất kém về tư cách thậm chí có thể nói là biến thái bệnh hoạn. Một lão già người Mỹ có thói quen tiểu tiện vào bồn rửa mặt trong nhà vệ sinh của các giáo viên khác đến khi dùng camera ghi hình quay lại thì đập bàn văng tục hăm dọa đòi đánh. Một lão khác thì cứ đưa bài cho học viên làm còn mình thì ngồi đọc sách cho tới hết giờ, bài vở không bao giờ chịu chuẩn bị trước khi lên lớp. Còn các lớp luyện cấp tốc thì sao? Bất cứ ai hiểu chuyện cũng đều hiểu rằng không có cách gì để biến không thành có trong một thời gian cực ngắn nhất là kiến thức. Nhưng trên đời này có cầu thì ắt sẽ có cung. Ngày nào vẫn còn những kẻ lười biếng thích ăn xổi ở thì đến lớp để mong được chỉ mánh khóe thi đậu thì những chương trình cấp tốc như vậy vẫn ăn nên làm ra.

Đừng tưởng giáo viên Việt Nam dạy trung tâm sẽ khá hơn giáo viên dạy trường nhà nước. Tôi không vơ đũa cả nắm vì tôi biết có rất nhiều giáo viên lớn tuổi dạy trung tâm rất tận tâm và yêu nghề với kiến thức sư phạm tốt được học trò yêu thích. Nhưng phần lớn họ vẫn mắc phải hai lỗi chính là phát âm và cách giảng bài quá thiên về công thức. Còn các giáo viên trẻ thì chất lượng khó nói được. Rất nhiều bạn trẻ nghĩ đơn giản nếu mình không giỏi làm những chuyện khác nói thẳng ra là học xong đại học thất nghiệp thì đi học một khóa đào tạo giáo viên cấp tốc TESOL ra đi xin dạy tiếng Anh ở trung tâm là an toàn nhất, vừa có lương cao, vừa đỡ phải cạnh tranh còn mang cái mác giáo viên ngoại ngữ khá oai. Trong giai đoạn 2008-2011, tôi đào tạo hơn một nửa số giáo viên trẻ dạy ở các trường Không gian và dạy TESOL và được mệnh danh là sát thủ vì tôi đánh rớt không thương tiếc những bạn không đủ tiêu chuẩn và không đủ tư cách. Vì điều này mà tôi gặp khá nhiều rắc rối với bộ phận hành chính và marketing vì thử hỏi nếu rớt nhiều như thế ai dám đăng kí học. Nhưng tôi thà làm vậy còn hơn là kí bằng cho một người không đủ trình độ ra đi dạy biết chắc rằng họ không hề có ý thức tự học và lòng yêu nghề.

Tác giả: Vien Huynh

*Featured Image: sasint

📌 Ủng hộ tác giả và Triết Học Đường Phố ➡️ http://bit.ly/donateTHDP 📌 Tham gia viết bài cùng Triết Học Đường Phố ➡️ http://bit.ly/2KTJCN2

Đánh Giá Thường Xuyên Nhằm Đổi Mới Việc Dạy Và Học Tiếng Anh Ở Việt Nam / 2023

19/11/2020

Hội thảo tập huấn “Đánh giá thường xuyên – Kiểm tra đánh giá vì mục tiêu học tập” được Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam phối hợp tổ chức với Hội đồng Khảo thí tiếng Anh, Hội đồng Khảo thí Giáo dục Quốc tế và Nhà Xuất bản thuộc Đại học Cambridge, Vương quốc Anh. Hội thảo có sự góp mặt của nhiều diễn giả là chuyên gia trong và ngoài nước, cũng như các nhà quản lý giáo dục, các chuyên gia tiếng Anh và chuyên gia khảo thí.

Tiếp nối hai hội thảo tập huấn gần đây nhất vào năm 2018 và 2019, hội thảo năm nay giới thiệu một loạt các ý tưởng thực tiễn, giúp giáo viên tiếng Anh cải thiện chất lượng dạy học bằng phương pháp đánh giá thường xuyên lấy người học làm trung tâm.

Xuyên suốt hội thảo là hai câu hỏi chính: Giáo viên có thể phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh bằng cách xây dựng thực hành giảng dạy dựa trên khung nguyên tắc đánh giá thường xuyên như thế nào? Trong thời đại nền công nghiệp đang xoay chuyển theo hướng toàn cầu hóa và kỹ thuật số, các nhà giáo dục có thể trang bị cho học sinh Việt Nam những kỹ năng gì để các em thích ứng với tương lai?

Phát biểu tại hội thảo, Bà Nguyễn Thị Mai Hữu, Trưởng Ban Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: “Trong những năm vừa qua, Chính phủ Việt Nam và trực tiếp là Bộ Giáo dục và Đào tạo đã rất quan tâm tới việc phát triển năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, cho người dân Việt Nam. Đề án Ngoại ngữ Quốc gia là sự cụ thể hóa quan trọng nhất để thực hiện các chủ trương, chính sách nói trên và đã có những đóng góp đặc biệt quan trọng đối với việc dạy và học ngoại ngữ tại Việt Nam. Chúng tôi rất vui được làm việc với Hội đồng Khảo thí tiếng Anh, Hội đồng Khảo thí Giáo dục Quốc tế và Nhà Xuất bản thuộc Đại học Cambridge trong nhiều chương trình xây dựng năng lực bao gồm cả việc xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn kiểm tra đánh giá môn tiếng Anh bậc tiểu học cho chương trình giáo dục phổ thông mới.”

Theo Ông Phạm Quốc Khánh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, bộ tài liệu nói trên ra đời trong bối cảnh chúng ta đang “chuyển từ dạy thế hệ trẻ ‘kiến thức ngôn ngữ’ sang chú trọng rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ, những kỹ năng thực sự sử dụng trong đời sống, trong giao tiếp, trở thành một công cụ để học các môn học khác hay xa hơn là phục vụ cho công việc trong tương lai. Tương ứng với sự chuyển đổi quá trình dạy – học đó là sự cần thiết phải đổi mới công tác kiểm tra đánh giá. Một bài kiểm tra tổng hợp cuối kỳ, cuối năm, cuối cấp chuẩn là cần thiết nhưng để có thể đánh giá đầy đủ, toàn diện người học để phục vụ mục tiêu giáo dục ngoại ngữ thì đánh giá quá trình học tập của người học là rất quan trọng.”

Giải thích về khái niệm đánh giá thường xuyên, bà Lim Cheng Pier, Giám đốc Khu vực Đông Nam Á, châu Úc, Nhật Bản và Hàn Quốc, Hội đồng Khảo thí tiếng Anh Đại học Cambridge cho biết: “Đánh giá thường xuyên là một cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm, tức là trao quyền để học sinh tự chịu trách nhiệm về quá trình học và cung cấp các hỗ trợ cá nhân khi cần thiết. Việc quan sát, phản hồi và phản chiếu diễn ra liên tục, giúp giáo viên xác định nhu cầu học tập của mỗi học sinh từ sớm, từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy một cách phù hợp và cải thiện đáng kể năng lực cho học sinh. Tôi hy vọng các giáo viên sẽ mang những kỹ năng và tâm thế đầy hứng khởi từ hội thảo tập huấn này về với lớp học của họ, để sẵn sàng thử nghiệm với phương pháp đánh giá thường xuyên trong môn tiếng Anh.”

Theo cách đó, Hội thảo đã mở ra không gian để các nhà quản lý giáo dục, nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia tiếng Anh, chuyên gia khảo thí cùng định vị mới vai trò của kiểm tra đánh giá trong giáo dục tiếng Anh tại Việt Nam. Các tổ chức Cambridge cam kết hỗ trợ ngành Giáo dục Việt Nam mang lại những thay đổi toàn diện trong việc giảng dạy và học tiếng Anh – một cuộc cách mạng giáo dục mà đánh giá thường xuyên chắc chắn sẽ đóng vai trò trung tâm.

Nhận Xét Về Sự Thất Bại Của Việc Dạy Và Học Tiếng Anh Chính Quy Ở Việt Nam / 2023

Hoàng Hữu Phước, MIB

23-9-2020

36 năm sau ngày Giải Phóng Miền Nam 30-4-1975, Hoàng Hữu Phước năm 2011 đã viết bài Nhận Xét Về Đề Thi Tuyển Sinh Đại Học Môn Anh Văn Khối D Năm 2011 vạch trần sự thất bại của việc dạy và học Tiếng Anh ở Việt Nam, với bằng chứng đề thi tuyển sinh đại học chuyên ngành Anh Văn có tất cả các tiêu đề toàn bằng tiếng Việt.

Nhằm

( a) Chứng minh ở Việt Nam Hoàng Hữu Phước là người duy nhất đặt vấn đề duy nhất đúng về việc dạy và học Tiếng Anh ở Việt Nam, kiên trì với nỗ lực đặt vấn đề nhất quán về cách duy nhất đúng để dạy và học Tiếng Anh thành công ở Việt Nam, thấu thị chính xác về sự sụp đổ hoàn toàn của việc dạy và học Tiếng Anh chính quy ở Việt Nam nếu không quan tâm đến các cảnh báo và phê phán của Hoàng Hữu Phước; cũng như nhằm

Đính kèm dưới bài đăng lại là bản chụp các kiến nghị của Hoàng Hữu Phước gởi Đại Học Văn Lang năm 2012 cho thấy nội dung giảng dạy chuyên ngành đào tạo giáo viên Anh Văn đã ở cấp thấp như thế nào so với “chương trình cứu vãn” của Hoàng Hữu Phước để các độc giả tham khảo. so sánh.

Nhận Xét Về Đề Thi Tuyển Sinh Đại Học Môn Anh Văn Khối D Năm 2011

Hoàng Hữu Phước, MIB

14-7-2011

Đang loay hoay kiếm tìm thời gian viết loạt bài trao đổi kinh nghiệm “học giỏi tiếng Anh”, tôi tình cờ đọc trên mạng thấy bài viết ” Đề Anh khối D phù hợp yêu cầu tuyển sinh đại học” có ghí nhận xét của giáo viên trường Trung Học Phổ Thông Vĩnh Viễn tên Phạm Tấn Hoàng

( a) rằng đề trải đều từ ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng, kỹ năng đọc, kỹ năng viết,

( b) rằng một số câu có mức độ ngữ pháp nâng cao,

( c) rằng đề thi tuyển sinh năm nay có chất lượng cao hơn đề thi tuyển sinh năm 2010,

d) rằng phần đọc hiểu tương đối khó đối với học sinh trung bình, và

( e) rằng với yêu cầu tuyển sinh đại học thì đề này chắc chắn sẽ giúp phân loại được học sinh giỏi.

Ngạc nhiên trước nội dung gom chùm của các nhận xét không thể đi với nhau chung một dòng sông, và tò mò trước sự tiến bộ thần kỳ vượt qua vấn nạn dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam, tôi vội tìm và có được Đề Thi Tuyển Sinh Đại Học Năm 2011 Môn Anh Văn Khối D. Hỡi ơi, gom chùm thì có, thần kỳ thì không.

A- Nhắc Lại Về Việc Thi Tiếng Anh Ở Sài Gòn Trước 1975

Trước khi nhận xét về các nhận xét a, b, c, d, và e ở trên, tôi xin nói qua về việc dạy và học tiếng Anh (nêu tiếng Anh như một thí dụ chứ không vì tiếng khác kém giá trị hơn) ở Sài Gòn (vì đây là nơi tôi thực học nên không dám nói rộng ra cả nước Việt Nam Cộng Hòa) trước 1975 như sau:

1) Học sinh trung học chọn học một sinh ngữ (Anh văn hay Pháp văn – có một ít học sinh chọn học Nhật ngữ hay Hoa ngữ) từ lớp 6. Đến lớp 10 học sinh phải chọn thêm một sinh ngữ phụ (gọi là sinh ngữ 2) và bắt đầu phân ban với giờ học ngoại ngữ khác nhau và giáo trình khác nhau (ban C tức ban văn chương sẽ học nhiều giờ ngoại ngữ và triết học hơn các ban A và B). Đối với tiếng Anh, bộ giáo trình 6 quyển English for Today của Nhà xuất bản McGraw Hill được sử dụng (ban C học cả 6 quyển với quyển 6 về thơ ca, kịch, tiểu thuyết, văn chương; còn ban A và B chỉ học đến hết quyển 4).

2) Học sinh trung học thi tú tài (tốt nghiệp lớp 12) với đầy đủ tất cả các môn (học những môn nào thì thi hết các môn nấy, nghĩa là cả ngoại ngữ cũng phải thi sinh ngữ 1 và sinh ngữ 2).

3) Học sinh đỗ tú tài nếu thi vào ban Anh Văn Đại Học Sư Phạm hay Đại Học Văn Khoa đều phải thi viết và thi nói cả 2 ngoại ngữ.

Sau 1975, việc dạy và học tiếng Anh có chất lượng không cao, nhất là do quyết định không phù hợp khi áp dụng hình thức trắc nghiệm. Quyết định này từ bắt chước máy móc cách học của Mỹ mà không chịu để ý rằng họ dùng trắc nghiệm vì họ là người Mỹ, nói tiếng Anh (tức tiếng Mỹ) mỗi ngày, đọc tiếng Anh mỗi ngày, nghe tiếng Anh mỗi ngày, viết tiếng Anh mỗi ngày, dùng tiếng Anh mỗi ngày, suy nghĩ bằng tiếng Anh mỗi ngày, ngủ mớ tiếng Anh mỗi ngày, và làu bàu tiếng Anh mỗi ngày; trong khi học sinh của ta là người Việt, chưa nói tiếng Anh (tức tiếng Mỹ) mỗi ngày, chưa đọc tiếng Anh mỗi ngày, chưa nghe tiếng Anh mỗi ngày, chưa viết tiếng Anh mỗi ngày, chưa dùng tiếng Anh mỗi ngày, chưa suy nghĩ bằng tiếng Anh mỗi ngày, chưa ngủ mớ tiếng Anh mỗi ngày, và chưa làu bàu tiếng Anh mỗi ngày, lại dùng trắc nghiệm để triệt tiêu quá trình nghe, đọc, nghĩ, viết, mớ, làu bàu tiếng Anh, bảo sao không thể khá được.

B- Nhận Xét Về … Nhận Xét Của Giáo Viên Phạm Tấn Hoàng:

5) Nội dung ” e” đã sai khi nói rằng với yêu cầu tuyển sinh đại học thì đề này chắc chắn sẽ giúp phân loại được học sinh giỏi vì hóa ra ở Việt Nam chỉ cần đánh dấu trắc nghiệm là đương nhiên giỏi nói, giỏi đọc, giỏi viết, giỏi văn phạm, giỏi mọi khía cạnh của ngôn ngữ Anh hay sao? Đó là chưa kể chỉ khi nào kỳ thi tuyển sinh không để phân loại học sinh mà là tuyển chọn người có thể đương đầu với yêu cầu cực cao, cực khó của ngành học, kỳ tuyển sinh đó mới được gọi là kỳ tuyển sinh đúng nghĩa.

C- Nhận Xét Về Đề Thi Tuyển Sinh Đại Học Năm 2011 Môn Anh Văn Khối D

3) Đoạn văn cho các câu hỏi từ số 9 đến 18 ghi trích từ Understanding Rural America – InfoUSA mà nội chữ InfoUSA cũng cho thấy không có giá trị tham khảo hàn lâm ( mặc định hàn lâm: hạn chế dùng nguồn từ internet chung chung mà không có tên tác giả danh tiếng).

4) Đoạn văn cho các câu hỏi từ số 26 đến 35 ghi trích từ Cultural Guide – OALD lại là một kiểu dùng vô tội vạ từ nguồn không có giá trị tham khảo hàn lâm, nhất là khi OALD lại là từ viết tắt đầy nghi hoặc, không rõ là của tự điển Oxford Advanced Learners Dictionary hay là tổ chức nào ( mặc định hàn lâm: hạn chế dùng nguồn từ internet chung chung mà không có tên tác giả danh tiếng).

5) Đoạn văn cho các câu hỏi từ số 71 đến 80 ghi trích từ Briggs’ article on culture, Microsoft ® Student 2008 lại là một kiểu ghi sai vì nếu Briggs là tác giả thì phải ghi cả tên họ đầy đủ, không dùng sở hữu cách posessive case như vậy mà phải theo một trong số một tá hệ thống quy chuẩn trích dẫn thông dụng nào; tên tác phầm hay bài viết là gì, phải viết hoa ra sao; và tất nhiên những gì của Microsoft ® Student 2008 không có giá trị gì để đáng được trích dẫn cho một đề thi tuyển sinh đại học tiếng Anh.

D- Ý Kiến Hoàng Hữu Phước Về Đề Thi Tuyển Sinh Đại Học Môn Anh Văn Khối D Năm 2011:

1) Đề Anh văn trắc nghiệm của Đề Thi Tuyển Sinh Đại Học Năm 2011 Môn Anh Văn Khối D nêu trên chỉ đáng để dùng cho những ngành học không thuộc chuyên ngữ Anh văn và không ở cấp “đại học”.

2) Đề Anh văn “đúng nghĩa” cho ngành đại học chuyên ngữ Anh văn không thể ở dạng “trắc nghiệm” vớ vẩn, và không thể không là đề thi viết với ít nhất một đoạn luận văn, ngoài năm câu viết cho phần đọc-hiểu và mười câu viết cho phần giải nghĩa từ và dùng từ vào những câu tự chế; tất nhiên không thể không có hai đoạn văn cho phần dịch thuật Anh-Việt và Việt-Anh.

E- Nhận Xét Của Hoàng Hữu Phước Về Hiện Trạng Tuyển Sinh Đại Học Môn Anh Văn:

4 năm đại học Anh văn chuyên ngành Tiếng Anh ở Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam:

1) Không là thời gian đủ dài nhất là khi chương trình dạy Tiếng Anh ở cấp trung học đã hoàn toàn sai nên không thể có học sinh đạt yêu cầu cho tuyển sinh vào cấp đại học chuyên ngành Tiếng Anh;

2) Có quá nhiều môn tiếng Anh và quá nhiều môn linh tinh không-phải-Tiếng-Anh phải học ở cấp đại học chuyên ngành Tiếng Anh; và

3) Có quá nhiều thời gian cho những điều vớ vẩn không bao giờ có ở các đại học thời Việt Nam Cộng Hòa như thi ca hát, thi văn nghệ, thi thể thao, thi hoa khôi, v.v.; trong khi

Chương trình chuyên ngành Tiếng Anh đại học mà vẫn còn học văn phạm, học luyện nghe, học luyện nói, thì các nhà tuyển dụng sẽ vẫn mãi phàn nàn sao các cử nhân Anh văn của Việt Nam không nói được tiếng Anh và không viết được tiếng Anh.

Phụ Lục: Thư Hoàng Hữu Phước Gởi Đại Học Văn Lang Năm 2012 Nhận Xét Về Chương Trình Đào Tạo Giáo Viên Anh Văn Và Các Kiến Nghị Thay Đổi Để Thực Sự Nâng Cao Trình Độ Sinh Viên Tốt Nghiệp

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế, Nguyên giảng viên English Lexicology, British Civilization & Literature, English Composition, Business English, Interpretation & Translation, và English Grammar tại các trường Cao Đẳng Sư Phạm TP HCM, Đại Học Ngoại Ngữ Hà Nội, Trung Tâm Điều Phối Đại Học Michigan, Trung Tâm Nghiên Cứu & Dịch Thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Trung Tâm Ngoại Ngữ -Tin Học FOSCO KM, và Cao Đẳng Doanh Thương Hoa Kỳ, v.v

Đẩy Mạnh Dạy Và Học Tiếng Việt Cho Người Việt Nam Ở Nước Ngoài / 2023

Đề án “Nâng cao hiệu quả dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Một trong những nhiệm vụ và giải pháp của Đề án là tuyên truyền, vận động cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức các lớp dạy tiếng Việt; động viên con em người Việt tham gia học tiếng Việt.

Cụ thể, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người Việt Nam ở nước ngoài về tầm quan trọng, lợi ích của việc học tiếng Việt trong việc góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam.

Tích cực vận động các hội đoàn, tổ chức, cá nhân tâm huyết trên địa bàn và trong nước tổ chức, bảo trợ lớp học tiếng Việt cho con em người Việt Nam ở nước ngoài; phát động phong trào cha mẹ cho con em đi học tiếng Việt đầy đủ, phù hợp với từng lứa tuổi.

Chủ động vận động chính quyền sở tại tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam tổ chức các lớp học tiếng Việt thông qua việc cấp giấy phép hoạt động, cấp đất mở trường, mở lớp, cho mượn địa điểm tổ chức dạy tiếng Việt.

Về xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu dạy học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài, tổ chức xây dựng Chương trình tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt 6 bậc (từ bậc 1 đến bậc 6), tổ chức biên soạn tài liệu dạy học tiếng Việt, thực hiện chủ trương từ một chương trình có thể biên soạn nhiều bộ sách giáo khoa.

Trong đó, chỉnh sửa, nâng cấp hai bộ sách “Tiếng Việt vui” và “Quê Việt” (từ quyển 1 đến quyển 6) cho phù hợp với Chương trình dạy tiếng Việt theo Khung năng lực 6 bậc; tổ chức cuộc thi viết sách giáo khoa, biên soạn tài liệu dạy và học tiếng Việt theo Chương trình tiếng Việt 6 bậc tại các nước hoặc các khu vực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Biên soạn tài liệu dạy học tiếng Việt song ngữ cho trẻ em lứa tuổi mầm non, học sinh tiểu học; biên soạn tài liệu song ngữ hướng dẫn ông bà, cha mẹ dạy tiếng Việt cho con cháu trong gia đình phù hợp với các ngôn ngữ thông dụng và ngôn ngữ nước sở tại; biên soạn tài liệu phát triển tiếng Việt thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa nghệ thuật, thực hành tôn giáo, tín ngưỡng của người Việt Nam.

Tổ chức thường xuyên các khóa bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài tại Việt Nam và tại nước ngoài nơi có nhiều người Việt Nam sinh sống; cung cấp tài liệu, bồi dưỡng giáo viên qua Cổng thông tin dạy và học tiếng Việt trực tuyến theo Đề án “Tăng cường dạy tiếng Việt trên mạng trực tuyến cho người Việt Nam ở nước ngoài” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Thực hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Việt cho con em kiều bào ở khu vực đặc thù (Campuchia, Lào…) theo Đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức bồi dưỡng, tập huấn giáo viên, tình nguyện viên tham gia dạy tiếng Việt ở những nơi có điều kiện phù hợp.

Giải pháp khác là đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học tiếng Việt, trong đó, tổ chức các lớp học, khóa học tiếng Việt ngắn hạn tại nước sở tại theo hình thức lớp học truyền thống, phù hợp với điều kiện, đặc điểm từng khu vực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; tổ chức các khóa học tiếng Việt ngắn hạn, trại hè học tiếng Việt cho con em Kiều bào tại Việt Nam.

Phối hợp triển khai có hiệu quả với việc tổ chức dạy học tiếng Việt trên mạng trực tuyến theo Đề án “Tăng cường dạy tiếng Việt trên mạng trực tuyến cho người Việt Nam ở nước ngoài” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Bên cạnh đó, tiếp tục duy trì và đổi mới việc tổ chức dạy tiếng Việt trên truyền hình, đài phát thanh dành cho người Việt Nam ở nước ngoài; tổ chức thường xuyên và đa dạng hóa các hoạt động ngoại khóa, các cuộc thi tìm hiểu văn hóa lịch sử Việt Nam, ngày hội Văn hóa Việt Nam tại nước sở tại; kết hợp với các sự kiện tổ chức hoạt động xúc tiến, quảng bá của Việt Nam ở nước ngoài như: Hội chợ, triển lãm, xúc tiến thương mại, quảng bá du lịch…

Đồng thời, hỗ trợ xây dựng tủ sách tiếng Việt, góc Việt Nam, thư viện Việt Nam tại các thư viện cộng đồng, các trung tâm học liệu hoặc các trường đông học sinh là người Việt Nam.

Xây dựng công cụ đánh giá kết quả học tập, cấp chứng chỉ cho người tham gia đánh giá theo Khung năng lực tiếng Việt 6 bậc như xây dựng bộ đề thi, ngân hàng câu hỏi kiểm tra, đánh giá năng lực tiếng Việt; xây dựng phần mềm thi và chấm thi bằng máy tính; xây dựng, ban hành phôi chứng chỉ tiếng Việt; ban hành Quy chế thi và cấp chứng chỉ tiếng Việt cho người nước ngoài.