Xem Nhiều 5/2022 # Tài Liệu Học Tiếng Dân Tộc Thái # Top Trend

Xem 11,880

Cập nhật thông tin chi tiết về Tài Liệu Học Tiếng Dân Tộc Thái mới nhất ngày 20/05/2022 trên website Lienminhchienthan.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Cho đến thời điểm hiện tại, bài viết này đã đạt được 11,880 lượt xem.

--- Bài mới hơn ---

  • Chuyện Về Người Cán Bộ Tâm Huyết Truyền Dạy Ngôn Ngữ Và Chữ Viết Tiếng Thái
  • Chuyên Đề Dạy Tiếng Việt Cho Hs Dân Tộc
  • Để Ngôn Ngữ Mường Không “rơi Rụng”
  • Khẩn Trương Đưa Đề Án “dạy Và Học Tiếng Nói, Chữ Viết Dân Tộc Mường” Đi Vào Cuộc Sống
  • Dạy Và Học Tiếng Nói, Chữ Viết Dân Tộc Mường Góp Phần Bảo Tồn Và Phát Huy Bản Sắc Văn Hóa Của Dân Tộc
  • Trung tâm bồi dượng thường xuyên Huyện Con Cuông

    Bài dạy tiếng thái

    Giáo Viên: Vi Thị Huệ

    Tháng 6 Năm 2014

    Bài mở đầu:

    Mục đích, ý nghĩa và sự cần thiết của việc học nói tiếng dân tộc Thái

    I . Mục đích

    – Học để hiểu và nói được một số từ cơ bản, một số câu cần thiết về tiếng dân tộc Thái, để hạn chế bớt sự bất đồng về ngôn ngữ, khi trực tiếp công tác tại các huyện miền núi Nghệ An.

    – Tạo thuận lợi trong việc tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng về kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội đối với cán bộ miền xuôi công tác ở các vùng dân tộc thiểu số

    II . ý nghĩa và sự cần thiết

    Biết nói tiếng dân tộc Thái sẽ giải quyết được một số khó khăn ( đặc biệt là sự bất đồng về tiếng nói). Khi tiếp xúc với các dân tộc ít người ta có thể dùng tiếng Thái để giao tiếp với họ. Vì tất cả các dân tộc ít người ở trên địa bàn miền núi Nghệ An ( trừ dân tộc Thổ), đều biết nói tiếng Thái. Do đó biết nói tiếng dân tộc Thái có ý nghĩa thiết thực đối với cán bộ miền xuôi trực tiếp công tác ở địa bàn miền núi.

    III . Vài nét khái lược về dân tộc Thái ở tỉnh Nghệ An

    1/ Về nguồn gốc

    Theo các cụ già trăm tuổi trước đây kể lại, dân tộc Thái Nghệ An có nguồn gốc thuộc các tỉnh phía Bắc Việt Nam. Qua quá trình phát triển của lịch sử, một bộ phận đã di cư sang các tỉnh Bắc Lào, rồi từ Lào họ xuôi theo các dòng sông di cư sang Nghệ An . Tuyến đường 7, theo sông Nậm Mộ, Nậm Nơn, sông Lam họ cư trú rải rác dọc sông và tập trung đông nhất là vùng Mường Quạ ( nay là Môn Sơn, huyện Con Cuông).

    Tuyến đường 48, họ di cư dọc theo sông Hiếu và định cư tập trung đông nhất là vùng Mường Nọc Quế Phong và Khủn Tinh Quỳ Hợp.

    2/ Về thành phần

    Dân tộc Thái ở Nghệ An có ba nhóm người: Nhóm Mán Thanh, nhóm Hàng Tổng và nhóm Tày Mười. Phần lớn họ sống ở sáu huyện miền núi, phần ít hơn sống ở các huyện Nghĩa Đàn, Tân Kỳ, Anh Sơn và Quỳnh Lưu.

    3/ Về tiếng nói

    – Tiếng Thái cũng giống như tiếng Phổ thông, từng nhóm người, từng vùng âm lượng nói nặng nhẹ có khác nhau nhưng không ảnh hưởng đến việc giao tiếp với nhau.

    Thí dụ: Thái đường 48 có đôi chỗ nói khác Thái đường 7: Pay ( đi)

    +Thái 48: Po hoặc pa

    +Thái 7 : Pay hoặc pà

    Hiện nay, tiếng Thái có rất nhiều từ vay mượn tiếng Việt, đặc biệt là số từ thuộc các lĩnh vực chính trị, kinh tế hoặc các từ nói về các phương tiện hiện đại…

    – Tiếng Thái cũng có bộ chữ riêng dùng để ghi. Phần này, biên soạn để dạy nói theo lối phiên âm – hội thoại

    Bài 1

    Cách gọi tên và quan hệ gia đình

    I . Vài nét cơ bản trong quan hệ gia đình người thái.

    Hiện nay ở miền núi vùng cao, dântộc Thái nói riêng và các dân tộc thiểu số khác nói chung đang giữ được nhiều nét sinh hoạt mang tính chất truyền thống. đến với họ chúng ta không thể tránh khỏi sự ngỡ ngàng buổi ban đầu. Sinh hoạt dễ thấy nhất là bữa cơm hàng ngày của gia đình họ. Một gia đình chỉ có bốn đến năm người mà họ cũng dọn thành hai mâm.

    Thường là đàn ông ngồi mâm đặt gian ngoài còn đàn bà, con gái ngồi mâm đặt gian trong. Vì sao vậy? Để cắt nghĩa vấn đề này, chúng tôi giới thiệu vắn tắt một số mối quan hệ mang tính chất huyết thống trong gia đình người thái như sau.

    1/ Quan hệ giữa cô dâu với những người trong gia đình.

    a/ Cô dâu với những người nam giới bậc trên chồng.

    ở trong nhà, trong nội tộc, họ kính nể nhau. Trong sinh hoạt hàng ngày, họ rất có ý thức để tránh sự va chạm lẫn nhau. Vì thế, trong những bữa cơm hàng ngày, cô dâu không ngồi ăn cùng mâm với bố chồng, anh chồng hoặc chú bác trong nhà, trong nội tộc.

    Nếu uống rượu cần thì cô dâu cũng không được cầm cần uống cùng một loạt với bố chồng hoặc anh chồng.

    Phòng ở của cô dâu, bố chồng hoặc anh chồng tuyệt đối không được đặt chân vào ( mặc dù có đông người) và ngược lại cô dâu cũng vậy.

    b/ chàng rể đối với nữ giới bậc trên vợ trong nhà.

    Cũng tương tự như cô dâu đối với bố chồng, anh chồng. Bữa cơm chàng rể cũng không được phép ngồi ăn chung mâm vối mẹ và chị của vợ.

    Những mối quan hệ trên như những quy định nghiêm ngặt thậm chí trở thành vấn đề kiêng kị trong sinh hoạt gia đình.

    Vì thế, trong gia đình người Thái, khi có dâu, có rể trong nhà, mặc dù ít người, khi ăn cơm, họ vẫn phải dọn ăn thành hai mâm. Gian ngoài dành cho mâm đàn ông còn gian nhà trong dành cho mâm phụ nữ. gia đình nào sinh hoạt tuỳ tiện sẽ bị bà con, xóm giềng lên án ngay.

    Một số phong tục trong cưới hỏi:

    Từ xưa đến nay người Thái đón dâu về lúc 1 giờ sáng. Khi đưa dâu lên cầu thang Bố mẹ chồng làm lễ rửa chân cho cô dâu và chú rể mới được bước chân lên cầu thang.

    Khi gả con gái về nhà chồng chú rể có món quà tặng mẹ vợ là một vòng tay. Chiếc vòng tay này mang ý nghĩa là vòng sữa mẹ.

    Bài đọc:

    Lan nọi tên họng ê Khang, cha pay học ma, lan tham mệ:

    Ủi ơi ( Mệ ơi) ài chông pay ê tủa, cờ lơ?

    Cháu nhỏ tên là Khang, mới đi học về, cháu hỏi mẹ:

    – Mự ngoa : Hôm qua

    – Mự nị : Hôm nay

    – Mự nớ : Ngày mai

    – Mự hừ : Ngày mốt

    – Bươn cón : Tháng trước

    – Bươn nị : Tháng này

    – Bươn lăng : Tháng sau

    – Pi cai : Năm qua

    – Pi nị : Năm nay

    – Pi ná : Năm sau

    Đọc và thuộc các từ ngữ sau

    – Hâng mự : Lâu ngày

    – Nhàm chậu : Buổi sáng

    – Nhàm xai( nghền) : Buổi trưa

    – Nhàm cải : Buổi chiều

    – Nhàm khắm : Buổi tối

    – Nhàm khừn : Ban đêm

    BÀI 4

    MỘT SỐ TỪ NGỮ VÀ CÂU DÙNG ĐỂ HỎI

    Cung cấp và tập cho học viên nói đúng các từ ngữ và câu dùng để hỏi. Qua đó hướng dẫn học viên sử dụng phù hợp với nội dung, ngữ cách mình muốn hỏi.

    I. TỪ NGỮ VÀ CÂU MẪU

    1/ Từ ngữ

    – Phơ?( pửa?) : Ai?

    – ăn lơ ( ăn tủa?) : Cái gì?

    – Ệt ăn lơ? ( ề ăn tủa?) : Làm cái gì?

    – Chơ lơ? : Khi nào, lúc nào, bao giờ?

    – Pay (po, pa, pơ) : Đi

    – Pay cơ lơ? : Đi đâu?

    – Pay cơ lơ ma? : Đi đâu về?

    – Kín ( ki) : Ăn

    – Kín ăn lơ lẹ? : Ăn cái gì thế?

    – Kín khầu páy? : Ăn cơm chưa?

    – Kín khầu chậu páy?: Ăn cơm sáng chưa?

    – Kín ngai páy? : Ăn trưa chưa?

    – Kín lanh páy? : Ăn tối chưa?

    2/ Mẫu câu

    a/ Noọng:- Ái páy cơ lơ ma ?

    Ái : – Ái páy ệt việc ma.

    b/ Noọng:- Ái ệt việc du cơ quan lơ ?

    Ái : – Ái ệt việc du Huyện ủy Anh Sơn.

    c/ Noọng: – Hườn ái mi kì côn?

    Ái : – Hườn ái mi xí côn.

    d/ Ái : – Noọng kin khầu páy?

    Noọng: – Noọng kin khầu lẹo ( Noọng páy kin).

    II. LUYỆN TẬP THỰC HÀNH.

    1/ Dùng từ ngữ trong bài và từ ngữ đã học thay vào câu mẫu, tập nói theo nhóm.

    2/ Hội thoại theo đoạn văn.

    a/ Đoạn 1.

    – Lan : Nhằng khoe bỏ lung?

    – Lung: Nhằng khoe, lan khoe bỏ?

    – Lan : Chả ơn lung, lan nhằng khoe.

    – Lung: Lan du cơ lơ ma?

    – Lan : Lan du huyện ma.

    Lung: Mà mi việc lơ bỏ?

    – Lan : Khọi! Lan mà ệt việc năm chầu bàn.

    b/ Đoạn 2.

    – Noọng: ời sinh đầy kì lan lẹo?

    – ới : Chả ơn noọng tham khào,ời sinh đầy xoong lan. Lản nhinh nựng,

    chài nựng.

    – Noọng: Lan cốc đầy kí pỉ?

    – ới : Lan cốc đầy xíp xoong pỉ.

    – Noọng: Lan hiền kềnh bỏ ời?

    – Ới : Ợ, cờ nhằng mi bun, pi lơ cà đày hườn trường nhọng

    3/ Dịch đoạn văn.

    a/ Đoạn 1.

    – Cháu: Có khỏe không bác?

    – Bác : Khỏe, cháu khỏe không?

    – Cháu: Cảm ơn bác, cháu cũng khỏe.

    – Bác : Cháu từ đâu đến?

    – Cháu: Cháu ở huyện đến.

    – Bác : Đến có việc gì không?

    – Cháu: Dạ! Cháu đến làm việc với trưởng bản.

    b/ Đoạn văn 2.

    – Em : Chị sinh được mấy cháu rồi?

    Chị : Cảm ơn em hỏi thăm, chị sinh được hai cháu, một gái, một trai.

    Em : Cháu đầu được mấy tuổi?

    – Chị : Cháu đầu được mười hai tuổi.

    – Em : Cháu học giỏi không chị?

    – Chị : Vâng cũng đang có phúc, năm nào cũng được nhà trường phát giấy khen.

    IV. HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

    1/ Học thuộc từ ngữ trong bài.

    2/ Tự đặt 10 câu hỏi và tự trả lời đúng nội dung các câu hỏi đó bằng tiếng Thái.

    3/ Tập đọc các số từ 41 đến 50.

    BÀI 5

    MỘT SỐ TỪ NGỮ VỀ ĂN UỐNG, SINH HOẠT

    I. VÀI NÉT SƠ LƯỢC VỀ NẾP SỐNG VÀ ĂN UỐNG CỦA DÂN TỘC THÁI

    1/ Thói quen truyền thống.

    Săn bắt thú rừng là một trong những cách kiếm sống của đồng bào các dân tộc ở miền núi. Hiện nay, cách kiếm sống cổ truyền vẫn tồn tại ở một số ít gia đình thuộc vùng sâu của các huyện, xã vùng cao. Mỗi khi săn bắt được thú rừng to, họ thường tổ chức liên hoan khao làng. Trong bữa liên hoan đó, gia đình thợ săn thường chỉ nấu thức ăn và chuẩn bị đồ uống rượu.

    2/ Việc ăn uống thường ngày.

    Bữa cơm thường ngày của người dân rẻo cao thường rất đơn giản. Họ dùng xôi nếp chấm với chẻo. Chẻo có thể dùng tôm, cua, cá, thịt nướng đâm nhỏ trộn với gừng, sả hoặc các gia vị khác. Trong mâm, họ thường đặt một bát chẻo để cả mâm dùng chung. Khi dùng xôi chấm, họ thường dùng tay vắt. Mỗi lần chấm xuống bát chẻo, họ thường bẻ từ vắt xôi to ra từng miếng nhỏ để chấm.

    Chấm miếng nào dùng luôn miếng đó. Họ rất kiêng dùng vắt xôi to chấm xuống bát chẻo. Vì mỗi lần như vậy chỉ dùng được một miếng, sau đó lại chấm xuống bát chẻo dùng chung sẽ không giữ được vệ sinh. Đến với miền núi nói chung, với dân tộc Thái nói riêng ta cần biết cách sinh hoạt này để nhanh chóng hòa nhập với cuộc sống người dân rẻo cao.

    II. TỪ NGỮ VÀ CÂU MẪU

    1/ Từ ngữ

    – Kín : Ăn, uống

    – Kín khầu : Ăn cơm

    – Kín nặm : Uống nước

    – Kín lầu : Uống rượu

    – Kín đoong : Ăn cưới

    – Kín pự(hạt) : Ăn tràu

    -Kín da( đụp da) :Hút thuốc

    Muốn: Vui.

    Mau làu: Say rựou

    Chẹp : Ngon

    Chẹp tẹ:ngon thật

    Ím : no

    – Ím lẹo :no rồi

    – Xẹp toọng: đói bụng

    – Dạc kín :Muốn ăn

    – Bỏ kín : Không ăn

    – Hờ : cho

    – Bỏ hờ : Không cho

    2/ Câu mẫu

    – Mời ởi kín khầu năm noọng.

    – Noọng ơi hờ ởi kín khầu năm.

    – Lung ơi hờ lan xo tố hườn năm.

    Lan xo phép pay non.

    Pà ơi ! Lan xẹp toọng hờ lan xo kín khầu năm.

    Lan xo lội, lan bỏ kín đày lầu.

    Lan mơi lung kín năm lan chèn lầu nị

    III. LUYỆN TẬP

    1/ Tập nói theo câu mẫu

    Học viên dùng từ trong bài hoặc vốn từ đó thay vào câu mẫu để tập nói cả nhóm.

    2/ Tập nói và dịch các câu sau:

    – Noọng mời Ởi kín khầu.

    – Lan mời pỏ, lung kín nặm.

    – Ài, ời hờ noọng kín khầu năm.

    – Pỏ ệt ngài páy?

    – Pỏ ệt ngài lẹo

    – Pỏ nhằng páy ệt

    Pỏ kín khầu páy?

    – Pỏ kín khầu lẹo

    – Pỏ nhằng páy kín

    IV. HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

    1/ Tập nói và thuộc từ, câu trong bài

    2/ Tập đếm các số từ 51 đến 60

    BÀI 6

    MỘT SỐ ĐỒ DÙNG VÀ DỤNG CỤ GIA ĐÌNH

    I/ GIỚI THIỆU VÀI NÉT VỀ DỤNG CỤ TRONG GIA ĐÌNH

    Dân tộc Thái nói riêng và một số dân tộc ít người nói chung thường sinh hoạt trong ngôi nhà sàn. Ngôi nhà ấy ít nhất cũng có ba gian. Gian bắc cầu thang chính gọi là gian ngoài, phía đặt bàn thờ gọi là phía trên. Cách sắp xếp nơi ở và đồ dùng trong nhà như sau:

    – Đối với các đồ dùng sinh hoạt: Họ thường để gian trong cùng. Gian ngoài thường chỉ đặt bàn ghế, ấm chén để tiếp khách. Mọi người trong nhà ít phơi đồ ở gian ngoài đặc biệt là đồ phụ nữ.

    – Đối với đồ dụng cụ lao động họ thường tập trung một góc dưới sàn nhà như cày, cuốc, cối giã gạo, riêng dao, liềm, hái họ thường để trên nhà nhưng chỉ để ở gian trong bên trong ( phía dưới) . Tuyệt đối họ không dắt dao lên phên vách ở gian ngoài và phía trên của gian ngoài ( gian thờ).

    II. TỪ NGỮ VÀ CÂU MẪU

    1/ Từ ngữ

    a/ Một số đồ dùng trong gia đình:

    – Pàn : Mâm

    – Thụ : đũa

    – Thuối : bát

    – Le : đĩa

    Mó : nồi

    Chong ( Buồng) : Môi

    Pạ : dao

    Xốc : Xẻng

    Xiêm : Xuổng

    – Biếng:Niếng hông xôi

    – Phà : chăn

    – phục : chiếu

    – Pời : màn

    – Mon : gối

    – Xứa : đệm

    – Xồng xừa: quần áo

    – Bua chộc : cối

    – Xạc : chày

    b/ Một số dụng cụ lao động

    – Pạ : dao

    – Mịt lem : dao nhọn

    – Mịt bang : dao thái mỏng

    – Kiều : liềm

    – Pạ bạch : dao phát

    – Thay : cày

    2/ Câu mẫu

    – Pỏ ơi hớ lục dưm( mạn) mó tồm khầu năm.

    – Pỏ ơi hớ lục xo cưa năm.

    Lung pay cơ lơ ma.

    Lung pay ê na ma.

    Lung ê ăn tủa?

    Lung ê xuôn phắc

    Nọong mi ề xồng xừa đi tẹ nọ

    III. LUYỆN TẬP

    1/ Tập nói theo câu mẫu.

    2/ Tập nói theo đoạn văn:

    – Tiếng Thái

    Khòi pay dam lăng hườn côn Thái nựng. Lăng hươn hạn xam hòong du hua bàn. Cuông lăng hươn mốt mảy. Coong lua( phừn) xớ cuốc, thay bảy piềng căn đi ta. Dáng khứn đay, khòi hên xam hoòng hườn mốt mày tẹ. Choong, phục, phà pởi phắp piềng căn. Pà tình nặm, khoan( van), pạ pọm bảy (cứ) miếng âu ngại.

    – Tiếng Việt.

    Tôi đến thăm một ngôi nhà người Thái. Ngôi nhà sàn ba gian ở đầu bản. Dưới sàn nhà sạch sẽ ngăn nắp. Đống củi và cuốc, cày được sắp xếp đẹp mắt. Bước lên cầu thang, tôi thấy ba gian nhà rất sạch sẽ. Giường, chiếu, chăn đều gọn và sạch. Những ống đựng nước, cái rừu, cái dao đều để nơi thuận tiện.

    IV. HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

    1/ Học thuộc các từ trong bài.

    2/ Tập nói theo câu mẫu.

    3/ Tập đếm các số từ 61 đến 70.

    BÀI 7

    HOẠT ĐỘNG CHĂN NUÔI

    I. VÀI NÉT VỀ CHĂN NUÔI Ở MIỀN NÚI

    Đặc điểm miền núi là đất rộng người thưa, rất thuận lợi trong việc phát triển chăn nuôi. Nguồn thức ăn chủ yếu cho gia súc là các loại cây cỏ, rau lá rừng. Từ trước tới nay, đồng bào Thái cũng như các dân tộc ít người khác đã biết phát huy thế mạnh ấy của rừng. Cách chăn nuôi truyền thống là thả rông. Ngày trâu bò vào rừng ăn, đêm tự về dưới sàn nhà hoặc các bờ bụi xung quanh làng bản. Hiện nay, phần lớn họ chăn nuôi đã có chuồng trại trong vườn.

    Ngoài trâu bò, họ còn nuôi nhiều lợn, gà. Lợn họ cũng nuôi theo cách thả rông. Họ cho lợn ăn mỗi ngày hai lần chủ yếu là húp cám húp nước. ăn xong, lợn vào rừng kiếm ăn thêm các loại rau, lá rừng.

    Do cách chăn nuôi như vậy nên họ ít chú ý đến việc phát triển kinh tế vườn. Trước đây ở vùng cao, các loại cây ăn quả và hoa màu rất ít.

    II. TỪ NGỮ VÀ CÂU MẪU

    1/ Từ ngữ

    – tô ( mẻ) : con

    Tô má : con chó

    – Tô cay : con gà

    – Tô pết : con vịt

    – Tô Quai ( Khoai):Con trâu

    Tô Ngua: Con bò

    Tô meo: Con Mèo

    Tô mú: Con Lợn

    Tô bè: Con dê

    – Tô pa : con cá

    – Tô cùng : con tôm

    – Tô pu : con cua

    – Tô chạng : con voi

    – Tô mạ : con ngựa

    – Tô nộc : con chim

    Các con: ngan, ngỗng, thỏ dùng tiếng phổ thông

    III. LUYỆN TẬP

    2/ Tập nói theo đoạn văn

    – Tiếng Thái

    Ngua, khoai khoong côn Thái tưng pưng cuông pá nặp bỏ mết. Càu xíp mự chàu hươn chặng khầu pá diềm dam bạt nựng. Xáng hươn mu, cay tưng pưng. Côn H Mông chằng nhằng liệng mạ. Lạ hươn mi xam, xí tô. Mạ mẹn tô xắt liệng bảy chở khầu, chở khướng khoong cồn dụ pu xung.

    TIẾNG VIỆT

    Trâu bò của người Thái từng đàn trong rừng đếm không xuệ. Chín mười ngày chủ nhà mới vào rừng thăm nom một lần. Quanh nhà, lợn, gà từng đàn. Người HMông lại còn nuôi ngựa. Mỗi nhà có ba, bốn con. Ngựa là vật nuôi để vận chuyển lúa gạo, đồ đạc của người ở núi cao.

    IV. HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

    1/ Học thuộc từ ngữ trong bài và tập nói theo mẫu câu.

    2/ Tập đếm các số từ 61 đến 70

    3/ Đọc thuộc các từ ngữ sau:

    – Liệng ngua:Chăn bò

    – Cưa mu :Cho lợn ăn

    – Tô xưa :Con hổ

    – Tô linh :Con khỉ

    – Tô ngu :Con rắn

    – Tô quang :Con hươu

    – Tô táu : Con rùa

    – Tô mươi: Con gấu

    – Tô pu :Con cua

    – Tô cùng:Con tôm

    – Tô nhung: Con muỗi

    – Tô nu: Con chuột

    – Xự chịn :Mua thịt

    – Chịn tốm: Thịt luộc

    – Chịn pính: thịt nướng

    BÀI 8

    HOẠT ĐỘNG TRỒNG TRỌT

    I. VÀI NÉT VỀ CÁCH LÀM ĂN TRƯỚC ĐÂY CỦA NGƯỜI THÁI

    Trước đây, dân tộc Thái ở vùng sâu sống theo lối tự cung, tự cấp là chủ yếu. Họ sống bằng nghề phát rẫy làm nương để trồng lúa, ngô và sắn. Một năm chỉ có một mùa lúa rẫy, trịa vào tháng 4, tháng 5 âm lịch và thu hoạch vào tháng 9, tháng 10 âm lịch. Do rẫy có độ dốc không giữ được màu nên họ dùng trịa lúa có một lần

    Vụ lúa sang năm lại phát vạt rừng mới để trịa lúa. Chính vì thế rẫy lúa của họ ngày càng xa làng bản. Có những nơi tính từ bản đến rẫy phải đi ròng rã cả ngày. Cách làm ăn này ít nhiều ảnh hưởng đến việc học hành của con cháu. Mùa rẫy đến, thường con cháu phải nghỉ học để coi nhà, giữ em cho bố mẹ đi làm, thậm chí họ ở lại trong rẫy cả tháng mới về.

    Mùa thu hoạch, họ thường làm kho lúa tại rẫy. Thu hoạch xong, người về bản nghỉ cả, kho lúa không ai canh giữ. Số lúa đó, họ vận chuyển về ăn dần trong năm

    II. TỪ NGỮ VÀ CÂU MẪU

    1/ Từ ngữ.

    a/ Một số từ ngữ nói về cây lương thực

    – Co khầu: cây lúa

    – Huồng khầu : bông lúa

    – Khầu cà :lúa mạ

    – Khầu nuồi: thóc

    Khầu xan: gạo

    Khầu chào : Cơm

    Khầu nừng: Xôi

    2/ B – C – Ch

    Bun – Mi bun : Phúc – Có phúc

    Bánh nị ( Kháo nị) : Dạo này

    Bàn – Bàn hau: Làng bản – Làng ta

    Bịp : Bóp

    Bơ mạy : Lá cây

    Buông : Thìa

    Biếng : Niếng hông xôi

    Bua chộc : Cối

    Cu (Căn) : Tôi

    Cưa : Muối

    Cúng – Tô cúng : Tôm – Con tôm

    Cáng : Vơi

    Co – Co mạy : Cây – Cây gỗ

    Cọt : Ôm

    Cọt xao : Ôm gái

    Cọt báo : Ôm trai

    Chiện ( Chồn) : Kể

    Chụp – Chụp kèm : Hôn – Hôn má

    Chuồn – Chuồn pay : Rủ – Rủ đi

    Chẹp : ngon

    Chọp : Vừa

    Chừm : Bẩn

    3/ D – Đ – H

    Dạc : Muốn ( Khát)

    Dam : Thăm

    Dưm : Mượn

    Dên : Nguội

    Dăm : Dấu ( Dấu kín trong lòng)

    Dưn : Đứng

    Đày : Được

    Đăm : Đen

    Đanh : Đỏ

    Đôm : Ngửi

    Hên : Thấy

    D – Đ – H

    Hom : Thơm

    Hụ : Biết

    Hặc : Yêu

    Hờ : Cho

    Ha – Ma ha: Nhờ – Đến nhờ

    Hằm : Cám

    4/ KH – K – L

    Kham – Kham kín: Tham – Tham ăn.

    Khêm : Kim

    Khòi : Tôi

    Khọi : dạ

    Khanh : Cứng

    Khành căn : Thi nhau

    Khoàm vậu : lời nói

    Khong: Ồn ào

    Khoong : Của cải

    Khương : Rương

    Khướng : Sung sướng

    Khoằn : Khói

    Kin : Ăn, uống

    Kèm : Má

    Kềm : Mặn

    Lục – Lục non : Dạy Ngủ dậy

    Lực : con

    Lực xao : Con gái

    Lực Chai : Con Trai

    5/ N – M – Ng

    -Nọoc : Ngoài

    – Nọong : Em

    – Nặm : Nước

    – Mạc : Quả

    – Mạc mạy: Các loại quả

    Mo hạc mạy : Thầy thuốc

    Mên : Hôi , thối

    Mon : Gối

    Má – Tô Má: Chó – Con chó

    Mu – Tô mú : Lợn – Con lợn

    M- Ng

    Moi : Xem

    Mừa : về

    Mì : có

    Mẹn- Bọ mẹn : Đúng – Không đúng

    Ma- ma nì : Lại – lại đây

    Ma – Pay cơ lơ ma : Về – Đi đâu về

    Mạn : Mượn

    Ngam : Đẹp

    -Ngoạ: Dại, Dốt

    Ngặm : Nghĩ, Suy nghĩ

    Nghên: Ban ngày, Buổi trưa

    6/ NH – O – P

    Nhạo : Dài

    Nhăng : Còn

    Nhà, Nhà pay : Đừng, đừng đi

    Nhàm : Chỉ thời gian

    NHàm chậu: Buổi sáng

    Nhàm xai : Buổi trưa

    Nhàm Khằm : Buổi tối

    Nhàm khừn : Buổi đêm

    Ỏn, phắc ỏn : Non, rau non

    ọc, ọc nọoc : Ra, ra ngoài

    Pay, pay ín: đi, đi chơi

    Pay ạp : đi tắm

    Pay non: đi ngủ

    Pay ệt việc : đi làm việc

    Pay mưa hươn: Đi về nhà

    Pay kín làu: Đi uống rượu

    Pay kin khàu chậu : Đi ăn sáng

    Pay kin đoong: Đi ăn cưới

    Panh : sửa

    Păn : Chia

    Pa, tô pá : cá, con cá

    Pắt : Bắt

    Pu, tô pu : Cua, con cua

    8/ PH – T – TH

    Phơ ( Pửa) : ai

    Phợ ( xền) Giật thột

    Phạo : vội

    Phọn : múa,nhảy múa

    Phăn, non phăn: Mơ, Nằm mơ

    Phằn, phằn lua : Chặt, chặt củi

    Phằng : nghe

    Phăng : Chôn

    Phày ( Phi ) : Lửa

    Tợp, ( ỔM): To

    Tốm, tốm chỉn: Nấu , Luộc thịt

    Têm: Đầy

    Tăm, tăm xe: Đâm, đâm xe

    Tắm : đá

    Tằm : Thấp

    Tứn, nặm tứn : cạn, nước cạn

    Ta : mắt

    Tá: Bến

    Tặp, xe tặp :Đằn, xe đằn

    Ty, Tành căn : Đánh, đánh nhau

    Tộp : tát

    Từm : thêm

    Thấu nộm: Giá rồi

    Tham, Tham tàng : Hỏi, hỏi đường

    Thằn, pay thằn: Kịp, đi kịp

    Tít căn : dính nhâu

    U – V – X

    Úm, úm lan : Bồng, bồng cháu

    Ùn, nặm ùn : Ấm, nước ấm

    Ui ( mệ ) : Mẹ

    Vạu ( Vá) : Nói

    Xo, xo phày : xin, xin lửa

    Xa lồm: Nói chuyện

    HỎI – ĐÁP

    Aì( ời) mẹn tên tụa?

    Khòi mẹ tên….

    Pỉ nị ài tỏ lơ tuổi?

    Pỉ nị khòi ……tuổi

    Ài ê việc dú cơ quan lơ?

    Khòi ê việc dú cơ quan….

    Ài mi mia pảy?

    Khòi mi mia lẻo

    Mia ngai họng ê tên tủa?

    Mia khòi họng ê tên ….

    Tay hươn ngai mi kì côn ?

    Tay hươn khòi mi …..côn

    Phua mia ngai mi kì côn lực?

    Phua mia khòi mi …. Côn lực

    Lực ngai mi nhinh, mi chai pảy?

    Chá ơn ngai, phua mia khoi mi lực nhinh nựng tằng lực chai nựng(….)

    Cuông mời chồng mạc mạy ngai mặc mắc lơ ?

    Cuông mời chồng mạc mạy khòi mặc mác pục, mác cuồi…

    Kết thúc khoá học

    Xin kính chào và hẹn gặp lại

    --- Bài cũ hơn ---

  • Dạy Tiếng Thái Cho Học Sinh… Dân Tộc Thái
  • Dạy Tiếng, Chữ Viết Dân Tộc Thiểu Số Cho Cán Bộ, Công Chức Ở Vùng Dân Tộc Miền Núi
  • Người Tốt Việc Tốt: Tâm Huyết Với Việc Giữ Gìn Và Truyền Dạy Chữ Nôm Dao
  • Tâm Huyết Với Việc Giữ Gìn Và Truyền Dạy Chữ Nôm Dao
  • Dạy Tiếng Dao Cho Cán Bộ, Công Chức
  • Bạn đang xem bài viết Tài Liệu Học Tiếng Dân Tộc Thái trên website Lienminhchienthan.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!

  • Web hay
  • Links hay
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100